Faro Cultura
Cunqueiro
Recoñezo, de entrada, que son cunqueirófilo desde antes de pensar en estudar filoloxía. Estabamos nun cámping da ría de Vigo, entre o río Miñor e a praia Ladeira; sería a mediados dos oitenta. Eu rematara as lecturas que levara e procurei algo no...
Read Full Story (Page 1)
Orgullo do Leste
Resulta habitual a nostalxia dunha terra que foi e que, por guerras normalmente, pasou a outro Estado. Así, se un deambula devagar pola Via Sauro de Cormons, na provincia de Gorizia (Friul), atopará o local da Società Cormonese Austria. A súa principal...
Read Full Story (Page 1)
Raposeira
Pancho, amigo de amizade irrompible, cóntao entre xustificadas ínfulas: «A miña rúa leva o seu nome». Refírese á ruela Amador Montenegro Saavedra, paralela a esoutra humilde canella do Pondal autor do Himno galego e desoutros poderosos textos como...
Read Full Story (Page 1)
Non saír na foto
Hai unhas semanas escribín sobre a presenza na cultura dos executados pola ditadura franquista. Cando escribín o artigo, non coñecía o magnífico traballo de Roger Mateos, xornalista da axencia EFE, El verano de los inocentes (Anagrama), porque daquela...
Read Full Story (Page 1)
De Joyce e dos brigadistas
Aínda hai materiais pendentes de rescate para restaurar a memoria da nosa Guerra Civil. Velaí o traballo de Bernardo Díaz Nosty Lo contaron al mundo (Renacimiento). Este libro, que recolle a presenza de xornalistas estranxeiras, deu motivo a unha...
Read Full Story (Page 1)
Troula
Os universitarios vigueses que nos anos 90 estudaban no CUVI viron nacer, ao abeiro da Escola de Enxeñería de Telecomunicacións, a San Teleco, que axiña se foi conveter no obxecto de devoción máis aclamado no altar pagán das festas universitarias da...
Read Full Story (Page 1)
Crise
A figura do mordomo está estreitamente unida á visión que temos daquela sociedade británica vitoriana na que o diñeiro das industrias, dos bancos e das colonias fluía sen límite. Os mordomos, especialmente se atendían homes solos ou ao goberno de...
Read Full Story (Page 1)
Outonal
O outono evoca madurez, transición e tamén perda. Unha lenta decadencia que se expresa no desapego na caída das follas, un desfacerse do inservíbel porque hai que preparse para una época hostil. Estes períodos sempre chegan con mensaxes...
Read Full Story (Page 1)
Santa Compaña
Agora que estamos próximos ás datas de Defuntos, e sen necesidade de importar tradicións, podemos repasar unha das nosas crenzas populares de máis raigame. Referímonos á Santa Compaña, que ocupa un lugar destacado na cultura tradicional galega dentro...
Read Full Story (Page 1)
Mar
Se seguimos aquela máxima de Petete dun libro «que ensina e entretén», non cabe dúbida que Especias, de Roger Crawley (Ático de los Libros) ilustra de forma amena sobre a rivalidade de España (cabería dicir Castela) e Portugal por dominaren o comercio...
Read Full Story (Page 1)
Viaxar
Mentres que hai persoas que din que viaxan para perderse, outras afirman que viaxan para encontrarse. Tamén sinalan que viaxan para descubriren a natureza; outras para conquistaren unha cidade, para fuxiren de algo ou de alguén ou tal vez para escapar...
Read Full Story (Page 1)
Memoria da cidade
diu con forza na volta do ano 1100, da que quedan importantes pegadas no noso rueiro (Cesteiros, Poboadores...), na igrexa gótica -da que se conserva o tímpano- que substituíu á románica -un momento do que se conservan numerosas cabeceiras- e nas casas...
Read Full Story (Page 1)
50 anos Los Trovadores
Nos estudos universitarios de filoloxía -especialmente de literatura- que alcanzan a máis dunha lingua cómpre dispoñer de ferramentas que acheguen as obras aos estudantes en formación. Non sempre resulta doado acceder a obras completas, sobre todo se...
Read Full Story (Page 1)
Mestre Mateu
Achegármonos ao futuro para alumear o pasado. Así é como os avances tecnolóxicos permiten a exploración dos fragmentos perdidos do tempo. E, desde unha realidade virtual, recuperamos memorias que levaban séculos ás escuras. Nesta ocasión, unha das...
Read Full Story (Page 1)
Novas toponimias
Unha das ocorrencias de Donald Trump, na súa campaña expansionista, foi chamarlle Golfo de América ao accidente xeográfico que desde o século XVI é coñecido como Golfo de México. E de igual maneira, o que sempre foi chamado Golfo Pérsico pasou a...
Read Full Story (Page 1)
Art déco
Un grupo de deseñadores e artistas franceses promoveu en París unha mostra que, por diversas circunstancias e co nome de Exposición das Artes Decorativas, non se puido celebrar ata 1925 arredor da explanada dos Inválidos. Pretendía promover as formas...
Read Full Story (Page 1)
Aparencias
Nunha oportunidade, Scott Fitzgerald -estando en compañía de Ernest Hemingway- afirmou: «Os ricos son diferentes de ti e de min», ao que Hemingway retrucou: «Si, teñen máis diñeiro». A resposta permite numerosas interpretacións, dende o sarcasmo...
Read Full Story (Page 1)
Apocalipse onte e mañá
Desde que homes e mulleres tiveron conciencia de seu pensaron no que podería haber alén desta vida terreal. As relixións naceron precisamente para dar resposta a esa pregunta. Cando a doutrina de Xesús comezou a andar despois da súa morte, Paulo de...
Read Full Story (Page 1)
A identidade, un campo de batalla
A política invade a vida dun xeito tal que resulta doado intuírmos que a identidade e mais a subxectividade constitúen formas de soster o poder. Hoxe reprodúcense estratexias que reclaman esencialismos identitarios pero podemos visualizar como a...
Read Full Story (Page 1)
Papas para a pantalla
O día da súa misa inaugural en San Pedro, o novo papa de Roma, León XIV, deixou para as cámaras un xesto ben humano. Robert Francis Prevost ollou uns segundos reflexivo o seu anel de ouro, o anel do Pescador. Mirouno como quen se decata do grande peso...
Read Full Story (Page 1)
Cunqueiro
En Marqués de Valladares detecto unha cartografía olfativa. Situoume no alto de Carral, nome en memoria dos fusilados nesta vila coruñesa logo da Revolución do 46, cando Galiza deu un berro de liberdade como arengou Xosé Mª Álvarez Blázquez, veciño das...
Read Full Story (Page 1)
Celebrarnos nas Letras
Entre as estudantes e os estudantes de Filoloxía Galega da miña quinta corría a chanza de que o que precisaba a literatura galega para despegar e interesar á maioría da sociedade, mesmo á que non era consumidora de cultura galega, era un pouco de...
Read Full Story (Page 1)
Bizantino
Cando damos unha ollada á historia de Europa na súa globalidade, temos unha nebulosa de mil anos sobre unha boa parte do continente: Bizancio. Se somos herdeiros de Roma, acontece, porén que do Imperio Romano oriental que Constantino fundou apenas...
Read Full Story (Page 1)
« Máis grande que o Ritz»
Conmemoremos o aniversario da publicación d’ O Gran Gatsby, de F. Scott Fitzgerald, lembrando que supuxo un fracaso de vendas e que, cinco anos despois, coa chegada da Gran Depresión, ficou soterrada. Nese mesmo punto é cando Fitzgerald comeza unha...
Read Full Story (Page 1)
Poesía, estética e heterodoxia
Así como Marcelino Menéndez y Pelayo escribiu Historia de los heterodoxos españoles ( 1880- 1882) sobre as discrepancias verbo da doutrina oficial da Igrexa, alguén terá que abordar a análise daqueles que en Galicia escaparon do canon vixente. Ou non...
Read Full Story (Page 1)
Morte
Morremos, é irremediábel. Mais ninguén quere morrer. E aínda que sexa a única certeza que temos -a posibilidade máis propia, como di Heidegger-, é unha verdade que choca coa racionalidade porque ante a certeza do incierto, non queremos fenecer. Pero a...
Read Full Story (Page 1)
Literatura
A razón di que o azar existe pero que non condiciona. Ou tal vez non sempre sexa así. O certo é que hai un século saíron do prelo algunhas das mellores obras literarias aparecidos nos Estados Unidos. Se atendemos aos factores creativos, estes dependen...
Read Full Story (Page 1)
Narciso
Anda Narciso deambulando, farto de vida. Non é unha presenza escindida nin desordenada; é unha realidade psíquica vigorosa, un marco conceptual da contemporaneidade. Narciso tomounos e asolaga o presente cos seus sentidos. Atopámolo en todo:...
Read Full Story (Page 1)
Indie made in USA
Como resultado do ancestral enfrontamento que creatividade e capital adoitan escenificar desde, practicamente, o mesmo día no que naceu o cinematógrafo —“Non a quero boa, quéroa o martes» era a concepción do negocio para a Warner—, tivo lugar hai cen...
Read Full Story (Page 1)
Arxentina
Nicolás de las Llanderas (1888-1938) foi un dos nomes máis destacados do teatro arxentino nos anos 20 e 30 do século XX. Nacido na Coruña e fillo de militar, instalouse en Vigo a comezos da centuria e preparouse para entrar na Academia militar. Axiña...
Read Full Story (Page 1)
Calidade
Unha cousa que precisamos facer decote, nin que sexa pasivamente, é comprar para comer. E de sempre, os humanos fixémolo nos mercados: antes nos postos na praza, despois en edificios erixidos ad hoc ou en comercios específicos e, xa recentemente, en...
Read Full Story (Page 1)
Na pegada do mito
Un día, o meu pai, mirando unha árbore onde xogaba na súa infancia, díxome que para lembrar a súa nai non necesitaba esa árbore en particular, que lle valía calquera, en calquera lugar do mundo. Faloume dos castiñeiros, e como daquela os seus froitos...
Read Full Story (Page 1)
Castelao,
Disque en España a democracia veu coa Constitución do 78 e, como primeiro mandatario da mesma, Adolfo Suárez. Simbolicamente si; en rigor, non. En acepción xeral, democracia é o dereito ao voto libre dos maiores de idade. Ergo os primeiros comicios...
Read Full Story (Page 1)
Mondariz e os cegos de Castelao
«En la sala regia, sita en la segunda planta» (estaban) «numerosos cuadros pertenecientes a cotizados artistas, y solamente dos o tres de estas obras de arte pudieron salvarse». Así se describía El Progreso o incendio sufrido polo Gran Hotel de...
Read Full Story (Page 2)
A maxia cotiá
Estes días, un amigo pintor sorprendíase sobre un feito inexplicábel: sempre que miraba o seu reloxo, os díxitos das horas coincidían cos díxitos dos minutos. Desde logo, a súa condición de artista non foi inocente, hai moito de alquimia neles. Como...
Read Full Story (Page 1)
As aventuras de Segurant o Pardo
Todas as sociedades precisaron de modelos a seguir. Se nas literaturas aurorais os poemas épicos narraban os feitos dos heroes ( Aquiles, Ulises, Eneas, Roldán, Sigfrido, Rui Díaz), coa aparición da novela -con Chrétien de Troyes-, os protagonistas...
Read Full Story (Page 1)
Roseira
Hai xa uns anos, parolando con Bernardino no seu despacho, foime espetar con firmeza: «Héitor, non lle teño medo á morte.». Dicía el, entón, el que cando unha rosa murcha, vai mesturarse no humus que fortalece o resto da roseira. Daquela o que queda...
Read Full Story (Page 1)
As ea psicoloxía de noso
«Se aínda somos galegos é por obra e graza do idioma». Velaí unha célebre frase de Afonso R. Castelao, de quen vimos de cumprir o 75 aniversario do seu pasamento. En consecuencia, a nosa lingua supón a nosa maneira de ser? Que somos? Como somos? Como...
Read Full Story (Page 1)
Película
No capítulo que Arnold Hauser dedica á pintura barroca neerlandesa ( Johannes Vermeer) nas páxinas da súa monumental Historia social da literatura e da arte, o historiador húngaro afirmaba que o gusto da mediana e pequena burguesía, que viña conformar...
Read Full Story (Page 1)
A polifonía intelixible
Non podemos entender a eclosión musical que se produciu en Europa a partir do Barroco sen ter en conta o desenvolvemento da polifonía renacentista. Se tempo atrás analizamos o papel de Josquin des Prez, agora, nos cincocentos anos do seu nacemento,...
Read Full Story (Page 1)
Satanistas
Hai unha constante na existencia humana: a loita entre o ben e o mal. É dicir, en facer o ben ou o contrario. Este conflito interno, que chamamos ética ou moral, foi resolto polas relixións monoteístas atribuíndo a Deus a bondade e ao Diaño o exercicio...
Read Full Story (Page 1)
Lobariñas
«Ai, coitado de min! En que coita mortal / me fai hoje unha dona viver! / Pero non morro, e morro por morrer.» A calidade literaria da lírica medieval galega é suprema. Oxalá teñamos conciencia profunda deste patrimonio material (cancioneiros) e...
Read Full Story (Page 1)
Rembrandt
Parece que Rembrandt xa é un artista da arte «inmersiva experimental». Por iso, finalmente e con tanta inmersión, A tormenta no mar de Galilea (1633), aínda que non produce o afundimento do barco, si que fai naufragar o cadro, que desaparece na...
Read Full Story (Page 1)
Pinturas
No panorama artístico europeo do século XIX, a hexemonía francesa foi incuestionable. Desde o primeiro academicismo de David ou do seu discípulo Gros, pasando polo neoclasicismo de Ingres, os románticos (Delacroix) e os realistas ata a explosión dos...
Read Full Story (Page 1)
Un espía das letras
Aníbal Otero, fillo dun veterano da Guerra de Cuba, sitúase entre os primeiros facedores da Filoloxía Galega. As súas peripecias conforman unha biografía con zonas de grata luz pero tamén con buracos de inferno. Unha vida narrada na póstuma novela...
Read Full Story (Page 1)
Ópera
Cando Italia enteira e mais o mundo da ópera celebran o centenario da morte de Giacomo Puccini, é boa ocasión para facer un balance deste xénero que, co músico de Lucca, foi rematar a súa traxectoria canónica. Unha obra, a de Puccini, creada nunha...
Read Full Story (Page 1)
Mar
Con 1500 km. de costa, Galicia é un país marítimo con mil relatos que contar. Vén de publicarse Galicia, un mar con historia (Xerais), obra de varios autores, coordinada polo profesor da USC Isidro Dubert, na cal se fai un interesantísimo repaso a...
Read Full Story (Page 1)
Cherchez la femme!
Non hai unanimidade á hora de situar a orixe desa frase tópica que sostén que detrás dun gran home hai sempre unha gran muller. E tópica porque houbo grandes homes sen parella feminina, do mesmo xeito que houbo grandes mulleres con compañeiros sen...
Read Full Story (Page 1)
Turismo
Xa non hai posibilidades para invocar o mito romántico dos artistas que buscan inspiración na viaxe. Ninguén viaxa para ver turistas e moito menos o noso artista imaxinario. Na actualidade, é máis probábel que este viaxero romántico atope a imaxe dos...
Read Full Story (Page 1)
Monstros de noso
Desde a antigüidade ata os nosos días, a humanidade foi creando multitude de historias cos monstros como protagonistas: seres de características sobrenaturais que causan medo e espanto. Por regra xeral, trátase de espécimes híbridos que combinan...
Read Full Story (Page 1)
Espazos para o riso
O papa Francisco dános permiso para rir de Deus. Nunha audiencia especial cos humoristas durante o pasado mes de xuño, o pontífice referiuse a esta cuestión. Non teño claro se hai moito sentido do humor na Biblia, pero si pensamos que o humor é froito...
Read Full Story (Page 1)
Rabuña
Os gatos levan sendo compaña dos humanos dende hai máis de dez mil anos. Non é de estrañar, xa que logo, que teñan xogado un papel sobranceiro na Arte, na Mitoloxía e na Literatura dende sempre e que entre nós haxa auténticos ailurofílicos, isto é,...
Read Full Story (Page 1)
Papas,
El loco de Dios en Mongolia chegará ás librerías en abril de 2025. Non sei se o papa Francisco pode motivar tantas suxestións como o título do libro de Javier Cercas. Despois de todo, a tolemia é tolemia por desprenderse do marco, e o pontífice, aínda...
Read Full Story (Page 1)
O cancioneiro popular e o Día das Letras
A cultura popular está de noraboa logo do anuncio por parte da RAG da celebración do Día das Letras Galegas 2025, adicado ao cancioneiro popular galego. Cantareiras e pandeireteiras, a voz do pobo outrora silenciado ou relegado ao ámbito privado, acada...
Read Full Story (Page 1)
Aliados”
Cada tanto, Sigmund Freud e mais o seu vórtice escuro do inconsciente resucitan. En realidade nunca morreran, porque Freud vén ser como o último recuncho cando algo é inexplicabel; por iso nos momentos de desacougo sempre nos quedará el. Nestes días,...
Read Full Story (Page 1)
Cambiar
En setembro de 1924, o escritor e ensaísta francés André Breton publicou Manifeste du surréalisme que, por un deses azares insólitos, quedou en moitas outras linguas como Manifesto Surrealista e non,como en realidade tería que ser traducido, Manifesto...
Read Full Story (Page 1)
Para traballar co territorio
No mundo de hoxe,as afirmacións respecto da arquitectura adoitan ser cousa firme. Xorden plans, medidas e roldas de prensa,mais poucas veces os cidadáns temos acceso ao que sucede entre a luz das ideas e as cortinas do traballo.Nesa apertura,a palabra...
Read Full Story (Page 1)
Cultura e paisaxe
A paisaxe está de moda en todas as súas interpretacións: perceptiva, artística, funcional, de conservación, arquitectónica e cultural. Entre os numerosos eventos centrados na reflexión desta expresión do territorio, destaca O festival das Culturas da...
Read Full Story (Page 1)